Oneline users : آموزش ششم http://s5.picofile.com/file/8122953034/%D8%B3%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85_%D9%88_%D9%85%D9%82%D8%AA%D8%B6%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%E2%81%AD%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86_%D9%82%D8%B3%D9%85%D8%AA_%D8%A7%D9%88%D9%84_docx_1.pdf.html

کد بارش ستاره قالب های شعری به همراه نمونه اشعار - آموزش ششم آموزش ششم



آموزش ششم
نويسندگان

قابل استفاده دانش آموزان ششم و دوره اول متوسطه

 

منابع:

     حمید طالب تبار– فارسی دوره اول متوسطه – مبتکران

      ذبیح اله بداغی – دیوان حافظ

      محمد تقی بابایی-  دیوان پروین اعتصامی

       محمد حسین بهرامیان – سایت سارا شعر

       میگنا – www.migna.ir  


قالب های شعری

رباعی : رباعی (چهار گانه) ، چون این شعر چهار مصراع دارد چهار گانه نیز می گویند. در بیشتر رباعی ها ، قافیه در مصراع های اول ، دوم و چهارم می آید . معمولا در رباعی پیام اصلی شاعر در مصراع چهارم قرار می گیرد و سه مصراع دیگر مقدمه ی آن پیام هستند.

                                            شکل قرار گرفتن قافیه در رباعی

              ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ                     ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

              ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ                     ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ   

رباعی قلب شعری ایرانی است و اززمان رودکی تا به حال در شعر فارسی رواج داشته است. محتوی رباعی  عشق – عرفان یا فلسفه است.

حکیم عمر خیام شاعر قرن پنجم هجری بهترین رباعی سرای شعر فارسی است. بعد ازاو می توان از عطار – مولوی و سعدی  به عنوان شاعران رباعی سرا یاد کرد.

معروفترین رباعی از خیام

گر یک نفـسـت ز زندگانی گذرد                                 مـگذار که جز به شادمانی گذرد
هشدار که سرمایه سودای جهان                                  عمرست چنان کش گذرانی گذرد

*************************************

بر چهره گل نسیم نوروز خوش است                                 در صحن چمن روی دلفروز خوش است
از دِی که گذشت هر چه گویی خوش نیست                            خوش باش و ز دِی مگو که امروز خوش است

 

دوبیتی :قالب شعری است که از دو بیت با قافیه هایی در مصراعهای اول ،دوم و چهارم درست شده است.

                                          شکل قرار گرفتن قافیه در دو بیتی

              ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ                     ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

              ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ                     ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ   

روش تشخیص رباعی از دو بیتی : 1- وزن 2- موضوع

قالب شعر دوبیتی همانند رباعی است اما از نظر محتوی متفاوت از رباعی می باشد . محتوی اشعار دوبیتی عارفانه و عاشقانه بوده و بهترین قالب شعری در نزد روستاییان خوش ذوق و خوش لهجه است که به صورت ترانه می خوانند. از این رو دوبیتی را در فارسی ترانه نیز می گویند.

معروفترین شاعران دوبیتی گو: بابا طاهر عریان و فایز دشتستانی

دوبیتی هایی معروف از بابا طاهر

خوشا آنان که الله یارشان بی             به حمد و قل هوالله کارشان بی

             خوشا آنان که دایم در نمازند             بهشت جاودان بازارشان بی

****************************

           خداوندا به فریاد دلم رس                     کس بی کس تویی، من مانده بی کس

         همه گویند طاهر کس نداره                   خدا یار منه چه حاجت کس

قطعه :  قالب قطعه ، شعری است که مصراع های دوم همه بیت های آن هم قافیه هستند.

                                                  نمودار قالب قطعه

                 ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ                    ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

                 ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ                     ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

حداقل بیت های قطعه 2 بیت است اما حد اکثرآن مشخص نشده است

معروفترین قطعه سرایان فارسی ابن یمین در قرن هشتم – انوری در قرن ششم و پروین اعتصامی شاعر قرن معاصر، هستند

در قالب قطعه اشعار فارسی ، بیشتر به پند و اندرز و مسائل اخلاقی و اجتماعی پرداخته می شود.

قصیده : شعری است که مصراع اول و مصراعهای دوم بیت های آن با هم ، هم قافیه است و تعداد ابیات آن از پانزده بیت بیشتر است (تا هفتاد و هشتاد بیت)

 

                                                   نمودارقالب قصیده  
              ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ                     ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

              ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ                     ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ   

              ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ                     ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

              ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ                     ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ   

              ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ                     ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

              ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ                     ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ   

              ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ                     ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ   

              ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ                     ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 

موضوع قصیده: غالباً ستایش ، نکوهش وصف طبیعت با مسائل اخلاقی است.

قصیده سرایان بزرگ شعر فارسی: رودکی ، فرخی سیستانی ، منوچهری،ناصر خسرو،مسعود سعد سلمان،انوری ،خاقانی قاآنی، ملک الشّعرای بهار، دکتر مهدی حمیدی ، امیری فیروزکوهی، و مهرداد اوستا

شکل گرافیکی قالب قصیده همانند غزل است .

 

غزل: غزل شعری است که مصراع اول ومصراع های  دوم  بیت ها ی آن با هم هم قافیه است . معمولا تعداد ابیات غزل 12 بیت می باشد اما گاها بیش تر از 15 بیت نیزغزل دیده می شود اما غزل حداقل باید پنج بیت باشد.

                                                   نمودارقالب غزل  
              ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ                     ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

              ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ                     ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ   

              ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ                     ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

              ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ                     ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ   

              ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ                     ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

              ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ                     ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ   

 

موضوع غزل :غزل شعری است عارفانه و گاها عاشقانه و یا آمیزه ای از این دو می باشد . و گاها مضمون شعر اجتماعی نیز می باشد

غزل سرایان بزرگ شعر فارسی: شهریار- حافظ - سعدی - هراتی - رهی معیری - صائب تبریزی - مولوی - سنایی غزنوی

                              

مثنوی: شعری است که در تمام مصراع های آن قافیه وجود دارد اما هر بیت آن دارای قافیه ای مستقل است ؛ یعنی مصراع های هر بیت با بیت بعدی هم قافیه نیست.

                        ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ                ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ       

                        ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ                ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ  

                        ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ                ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

                        ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ                ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ    

 

علت نام گذاری مثنوی ( دو گانی)  به خاطر شکل قرار گرفتن قافیه هاست.

از مثنوی های معروف فارسی می توان شاهنامه فردوسی – پنج گنج نظامی – مثنوی معنوی مولوی – بوستان سعدی – و منطق الطیر عطار را نام برد.

 


برچسب‌ها: فارسی ششم
سه‌شنبه ٢٢ بهمن ۱۳٩٢ .:. ۱:٥٥ ‎ب.ظ .:. احمد خیاط زاده
درباره وبلاگ

به نام خدا احمدخیاط زاده آموزگاردروس ریاضی ، هدیه ، مطالعات ، فناوری و هنر پایه ششم دبســتان شیخ طوسی مشگین شهر هستم.داور منطقه ای و استانی جشنواره های برتر تدریس و جابر بن حیان و مدرس ریاضی و قرآن پایه ششم دوره های ضمن خدمت آموزش و پرورش منطقه مشـگین شرقی می باشم . نظرات سازنده دوستان برایم ارزشمند بوده و باعث دلگرمی و بهتر شدن وبلاگ خواهدبود. « کپی برداری از مطالب وبلاگ با اهدای صلوات بر محمد وآل محمد (ص) مجاز است.»
موضوعات وب