Oneline users : آموزش ششم http://s5.picofile.com/file/8122953034/%D8%B3%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85_%D9%88_%D9%85%D9%82%D8%AA%D8%B6%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%E2%81%AD%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86_%D9%82%D8%B3%D9%85%D8%AA_%D8%A7%D9%88%D9%84_docx_1.pdf.html

کد بارش ستاره آیین ها و مراسم چهارشنبه سوری - آموزش ششم آموزش ششم



آموزش ششم
نويسندگان

چهارشنبه سوری یکی از جشن های ملی نزد ایرانیان می باشد که در شب آخرین چهارشنبه سال ( سه شنبه شب) برای دفع شر و بلا و بر آورده شدن آرزوهایشان مراسمی برگزار کرده و با برافروختن آتش و پریدن روی آن به استقبال نوروز می روند.

در شاهنامه فردوسی اشاره هایی درباره بزم چهارشنبه ای در نزدیکی نوروز وجود دارد که نشان دهنده کهن بودن این جشن می باشدکه از دیر باز در میان ایرانیان زنده نگه داشته شده است.


واژه «چهارشنبه سوری» از دو واژه «چهار شنبه » و «سوری» که در زبان کردی به معنای سرخ است ساخته شده است. ترانه ( زردی من از تو          سرخی تو از من ) که هنگام پریدن از روی آتش خوانده می شود به همین مناسبت است.

برخی آیین های  ایرانیان در چهار شنبه سوری

بوته (آتش )افروزی

در میان مردمان ایرانی رسم است که هر خانواده بوته های خار و گزنه ای را که از قبل برای آتش افروزی در چهارشنبه سوری جمع کرده اند را در بام خانه و حیاط ویا کوی و برزن و چهار راه ها گرد می آورند. باغروب آفتاب و نیم تاریک شدن آسمان ، زن و مرد و پیر و جوان گرد هم آمده و بوته های جمع آوری شده را آتش می زنند. در این هنگام  کوچک و بزرگ هر کدام سه بار از روی آتش می پرند تامگر ضعف و زردی ناشی از بیماری و غم و اندوه را از خود بزدایند و سلامت و سرخی و شادی را به هستی خود بخشند.مردم هنگام پریدن از روی آتش می خوانند:

زردی من از تو           سرخی تو از من

غم برو شادی بیا       محبت برو روزی بیا

ای شب چار شنبه       ای کلید جارنده    بده مرا د بنده

البته مردمان ایرانی با گویش های مختلف ترانه خود را می خوانند که دختران جوان و دم بخت آذری به هنگام پریدن از روی آتش می خوانند:                                     

( آتیل ماتیل چر شنبه    بختیم آچیل چرشنبه )

آجیل مشکل گشا

در گذشته پس از آتش افروزی،اهل خانه و خویشاوندان گرد هم می آمدند و آخرین دانه های نباتی همچون تخم کدو،تخم هندوانه،تخم خربزه،پسته،فندق،بادام،نخود، گندم وشاهدانه را که از ذخیره زمستان باقی مانده است را روی آتش بو داده و با نمک تبرک می کردند و می خوردند.آنان بر این باور بودند که هر کس از این معجون بخورد ، نسبت به دیگران مهربان تر می گردد و کینه و رشک از او دور می شود.

 ایرانیان درچهار شنبه سوری طبقی آراسته از هدایایی شامل: لباس و پارچه های  الوان و آجیل مخصوص نو عروسان آماده کرده و دم درشان می فرستادند.امروزه نیز در بیشتر مناطق ایران این رسم نیکو اجرا می شود.

سال نو - کوزه نو

ایرانیان در شب چهارشنبه سوری کوزه های سفالی کهنه را بالای بام خانه ها برده ،به زیر افکنده و می شکستند و کوزه نو جایگزین آن می ساختند. این رسم اکنون نیز در برخی مناطق ایران معمول بوده و با این باور که در طول سال بلاهاو قضا و قدرهای بد در کوزه جمع می شود که باشکستن کوزه ،  آن بلاها دور خواهد شد.

 فال گوش نشینی

از دیگر مراسم پرهیجان چهار شنبه سوری فال گوش نشینی بود که اغلب دختران جوان دم بخت و زنان در آرزوی فرزند ویا کسانی که شوق و آرزوی زیارت داشتند در غروب شب چهار شنبه پشت در خانه همسایه ها و یا پشت دیوار کوی و برزن ویا سر چهار راه ها می ایستادند و اولین گفت و گویی را که می شنیدند به آن تفال می زدند اگر سخنان دلنشین و شاد از رهگذران می شنیدند برآمدن حاجت و آرزوی خود را می پنداشتند . از این رو خانواده های ایرانی به کودکان تو صیه می کردند در چنین شب عزیزی از دعوای لفظی بپرهیزند و خودشان نیز مقید بودند که سخنان دلنشین و مهربانانه بین خودشان رد و بدل کنند چرا که شنیدن سخنان تلخ و اندوهگین برای فال گوش نشین بد یمن  تلقی می شد.

قاشق زنی

در این رسم دختران و پسران جوان،با چادری سر و روی خود را می پوشاندند تا شناخته نشوند و به در خانه دوستان و همسایگان خود می رفتند .صاحبخانه از شنیدن صدای قاشق هایی که به کاسه هامی خورد به در خانه آمده و به کاسه های آنان آجیل چهار شنبه سوری ، شیرینی ، شکلات ، نقل و نبات و پول می ریختند.

شال انداختن

شال اندازی از دیگر مراسمات چهار شنبه سوری است که تا کنون نیز در برخی شهرها و روستاهای زنجان و همدان اعتبار خود را حفظ کرده است.پس از خاموشی آتش و کوزه شکستن وفال گوشی و گره گشایی و قاشق زنی جوانان ، نوبت به شال انداختن می رسد.جوانان چندین دستمال حریر و ابریشمی را به یکدیگر گره زده و بدین ترتیب  طنابی سه متری و رنگین آماده می کنند . آنگاه از راه پلکان خانه ها یا از روی دیوار بالای بام خانه ها رفته و از روزنه دودکش بخاری که معمولا از وسط بام خانه ها ایجاد می شد وارد منزل اقوام و آشنایان وهمسایکان کرده و یک سر آن را بالای بام خود در دست می گرفتند ، آنگاه با چند سرفه بلند صاحبخانه را متوجه حضور شان می کردند.

 شهریار شیرین سخن در دیون ترکی این رسم نیکو را چنین سروده است

(( آی نه گوزل قایدادی شال ساللاماخ    بئی شالینا بایراملیغین باغلاماخ ))

صاحبخانه که از قبل گویی منتظر آویخته شدن چنین شال هایی است به محض مشاهده طناب رنگین ، آنچه از قبل آماده کرده اند را در گوشه شال ریخته و شال را گره زده و با تکان ملایم طناب صاحب آن را آگاه می سازند که هدیه چهار شنبه سوری آماده است . آنچه در شال است هم هدیه چهار شنبه سوری است هم فال .بنابراین شال انداز شال را به آرامی بالا می کشد اگر هدیه نان باشد نشانه نعمت است،شیرینی نشانه شیرین کامی و شادمانی،انار نشانه کثرت اولاد در آینده،گردو نشانه طول عمر،بادام وفندق نشانه استقامت و بردباری در برابر دشواری ها،کشمش نشانه پر آبی و پر بارانی سال نو و اگر سکه نقره باشد نشانه سپید بختی است.

آش چهارشنبه سوری

 خانواده هایی که درخانه بیمار  و یا حاجتی برآورده نشده ای در دل دا شتند. برای بر آورده شدن حاجت و بهبودی بیمارشان نذر می کردند و در شب چهار شنبه سوری «آش ابودردا» یا «آش بیمار » می پختند و از اندکی به بیمار می خوراندند و بقیه را در بین فقرا و نیازمندان پخش می کردند.

تحریف های چهار شنبه سوری

یافته های پژوهشی حاکی از آن است که تمام آیین ها و مراسمات که مردم ایران در گذشته و در هنگامه هایی بر پا می داشتند  با منش ، اخلاق و خرد نیاکان ما در آمیخته بوده  و در همه آنها اعتقاد به پردوردگار ، امید به زندگی ، نبرد با اهریمنان در ارتباط بوده که در قالب نمادها ، نمایش ها و آیین های گوناگون نمایشی گنجانده شده بود

 امروزه متاسفانه تنها بخشی از این مراسمات  در میان بخشی از مردمان روستایی و شهری  پایبند به آیین  ریشه دار ، اجرا می شود. وبیشتر مراسمات جالب و جذاب  جای خودرا به آتش بازی با ترقه های کپسولی و  بمب های دست ساز و خطرناک که با روح و فلسفه جشن و سرور در تضاد بوده داده است که هر سال شاهد اتفاقات ناگوار و مصیبت بار برای عزیزانمان می باشیم امید آنکه به خویشتن بازگردیم و جشن و سرورهایمان را مانند گذشته در کمال آرامش و شادی  با عزیزان و همسایگان و همنوعانمان برگزار کنیم


برچسب‌ها:
یکشنبه ٢٧ اسفند ۱۳٩۱ .:. ۱۱:٠٦ ‎ب.ظ .:. احمد خیاط زاده
درباره وبلاگ

به نام خدا احمدخیاط زاده آموزگاردروس ریاضی ، هدیه ، مطالعات ، فناوری و هنر پایه ششم دبســتان شیخ طوسی مشگین شهر هستم.داور منطقه ای و استانی جشنواره های برتر تدریس و جابر بن حیان و مدرس ریاضی و قرآن پایه ششم دوره های ضمن خدمت آموزش و پرورش منطقه مشـگین شرقی می باشم . نظرات سازنده دوستان برایم ارزشمند بوده و باعث دلگرمی و بهتر شدن وبلاگ خواهدبود. « کپی برداری از مطالب وبلاگ با اهدای صلوات بر محمد وآل محمد (ص) مجاز است.»
موضوعات وب